Slotjes in een vorm van een hart aan een brug

Regels maken liefde voor mensen met een beperking bijna onmogelijk

Sommigen beginnen er maar helemaal niet aan, anderen voelen zich niet meer gelijkwaardig aan de partner als ze het wel doen. Bruiloften worden bij nader inzien toch maar afgeblazen. Het romantische liefdesleven van mensen met een beperking wordt vaak overschaduwd door overheidsregels die samenwonen soms onmogelijk maken en zelfs bestraffen. Ieder(in) vraagt op Valentijnsdag aandacht voor de liefdesverhalen van mensen met een beperking. Die heel graag samen willen zijn, maar dat niet kunnen vanwege de regels.

Leven als een bouwwerk opgetuigd

Als je een beperking hebt, kost het de nodige tijd en energie om je leven op te bouwen met een inkomen (bijvoorbeeld een uitkering) waar je van kan rondkomen, de juiste zorg en ondersteuning, een aangepast huis. Dit alles is stabiel, totdat je wil trouwen of gaan samenwonen. Dan gaat dat zorgvuldig opgetuigde bouwwerk ineens wankelen.

Je bent verliefd en wilt trouwen of samenwonen, en dan?

Je bent de ware tegen het lijf gelopen. Je bent verliefd en je wil voor altijd samen zijn. Maar in plaats van dat het allemaal rozengeur en maneschijn is, wordt de romantiek overschaduwd door allerlei regelingen die samenwonen met je geliefde in de weg staan of zelfs bestraffen.

De overheid bestraft mensen met een beperking die gaan samenwonen door lagere uitkeringen, hogere eigen bijdragen en het stoppen van professionele zorg en ondersteuning. Daardoor worden mensen financieel afhankelijk van hun partner, die ook nog extra taken in zorg en huishouding op zich moet nemen. Dat legt een enorme druk op relaties. Voor sommigen is dit een te hoge prijs voor de liefde, zoals blijkt uit onderstaande liefdesverhalen.

Het liefdesverhaal van Jessy

Jessy links (grijs vest) en Angela rechts.

Als mensen met een uitkering gaan samenwonen, dan kan het zijn dat de uitkering wordt verlaagd. Dit heet de partnertoets. Deze is bedoeld voor mensen in een tijdelijke situatie, maar heeft grote gevolgen voor mensen met een chronische beperking.

Jessy, een vrouw van 36, zegt het volgende over haar wens om te gaan samenwonen en te trouwen:

“Doordat we beide hoge medische kosten hebben en met samen wonen mijn uitkering dusdanig ver naar beneden valt, is trouwen of samenwonen enkel een droom. (…) Dit doet pijn! Ik heb niet gekozen voor mijn beperking of m’n partner voor het bedrijfsongeval dat haar leven op de kop heeft gezet.”

Het liefdesverhaal van Jennifer

Als iemand met een beperking gaat samenwonen met iemand zonder beperking, besluit de overheid in sommige gevallen dat er minder of geen professionele zorg en ondersteuning meer nodig is. Dat zou de partner kunnen leveren. Dit heeft grote impact op een relatie, zo vertelt Jennifer:

“Ik en mijn partner hadden het beter voor elkaar toen we nog niet samenwoonden. (…) Bij samenwonen werd er maar verwacht dat hij voor mij zorgt niet alleen financieel maar ook persoonlijke verzorging, boodschappen, huishouden, enzovoort… wat resulteerde in een partner met meerdere burn-outs, niet meer samen slapen, meer huisgenoot zijn dan partners, de gelijkheid verdwijnt uit je relatie.”

Het liefdesverhaal van Anne

In de Wet langdurige zorg (Wlz) geldt een eigen bijdrage, die inkomensafhankelijk is. Voor Anne (niet haar echte naam), die ernstig hersenletsel overhield als gevolg van een aanrijding op vierjarige leeftijd, betekent dit dat trouwen een inkomensval zou betekenen. Zelf heeft ze een Wajong-uitkering, maar haar partner heeft inkomen uit werk. Als ze zouden trouwen, zou de eigen bijdrage fors omhooggaan, omdat het inkomen van haar partner meetelt voor de berekening ervan. Met de vaste lasten zouden ze de eigen bijdrage niet kunnen betalen. Ook had het geen zin als haar partner meer zou werken. Dan werd de eigen bijdrage nog hoger. Daar viel niet tegenop te werken. Er bleef nog maar één oplossing over: de bruiloft afblazen.

Iedereen moet kunnen samenwonen

Ieder(in) vindt dat iedereen die dat wil moet kunnen samenwonen. Mensen met een beperking hebben net zoveel recht op de liefde als iedereen. Daarvoor moet de partnertoets en de kostendelersnorm voor mensen in de Participatiewet geschrapt worden. Zo wordt het voor mensen met een beperking financieel mogelijk om samen te wonen of een woning te delen. Dat vermindert tegelijk de druk op de woningmarkt.

Daarnaast moeten mensen die een beperking hebben recht blijven houden op professionele zorg en ondersteuning, ook als zij een partner hebben die een deel van deze zorg kan blijven verlenen.

Tot slot moet de eigen bijdrage Wet langdurige zorg (Wlz) verlaagd worden en moeten de plannen voor een inkomensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo gestopt worden.

Bron: www.iederin.nl – 14 februari 2024